algemeen  praktijk  waarom 
Algemene informatie over Daltononderwijs

Daltonschool Ees is sinds 24 augustus 1990 een officiële Daltonschool. We waren de 3e Daltonschool in Drenthe. Een Daltonschool gaat uit van drie principes; het leren hanteren van keuzevrijheid, het leren zelfstandig te werken en het leren samen te werken. Deze principes laten verschillende vormen van organisatie toe en Daltonscholen verschillen dan ook van elkaar. Een Daltonschool blijft altijd in ontwikkeling, net als onze maatschappij.
Op een Daltonschool wordt een goed pedagogisch klimaat gecreëerd op basis van vertrouwen tussen kinderen onderling, tussen leerkrachten onderling en tussen kinderen en leerkrachten. Er wordt met de kinderen en leerkrachten gereflecteerd op hun gedrag, de werkhouding, de inhoud van de leerstof en het hele proces daarvan.

Het leren hanteren van vrijheid.
Vrijheid betekent niet dat het kind kan doen wat het wil. Het is meer vrijheid in gebondenheid, waarbij het begrip sterk gekoppeld wordt aan de ontwikkeling van verantwoordelijkheidsbesef. De leerkracht stelt de leerling verantwoordelijk voor het eindproduct en de wijze waarop het eindproduct tot stand is gekomen. Door deze verantwoordelijkheid over te dragen aan de leerling wordt de motivatie versterkt. Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn verder essentieel bij het zelfstandig werken. De leerkracht begeleidt of stuurt de leerling hierin.
De kleuter en de 12 jarige zullen ieder op hun eigen manier in verschillende mate die vrijheid moeten ervaren. Niet alle kinderen kunnen dezelfde vrijheid aan en zullen dus niet in gelijke mate zelfstandig kunnen functioneren. Vandaar dat je als leerkracht de kinderen goed individueel moet kennen en begeleiden.

Het leren zelfstandig te werken.
Kinderen willen graag zelf  “actief” bezig zijn en het zelfstandig werken motiveert hen daarbij. Zij leren zelf bepalen wanneer iets gemaakt wordt, op welke manier en in welk tempo.
In het Daltononderwijs werken we met het principe van uitgestelde aandacht. Dat betekent dat de leerkracht en leerlingen niet altijd voor elkaar beschikbaar zijn en er dus naar andere mogelijkheden moet worden gezocht om tot een oplossing te komen. De leerlingen zullen leren oplossingsmethodes te zoeken, zelf problemen op te lossen en opdrachten uit te voeren.
De groepsinstructies leiden vaak vanuit een probleemstelling de nieuwe leerstof in, die tijdens de taakuren zelf opgelost kan worden. De leerkracht heeft hierbij een stimulerende, corrigerende en begeleidende taak.

Het leren samen te werken.
Samenwerken blijkt een zeer effectieve werkvorm te zijn. Kinderen leren van, door en met elkaar, doordat kinderen niet alleen verschillen in hun intellectuele begaafdheden, maar ook in leerstijl en door sociaal-economische en culturele achtergronden. Door samen te werken leren kinderen dat ze voor bepaalde opdrachten elkaar nodig hebben en dat ieder kind een eigen inbreng heeft waar hij/zij ook op aangesproken mag worden. De kinderen leren naar elkaar te luisteren en elkaar te respecteren, rekening met elkaar te houden en rekening te houden met verschillen. Het samenwerken bevordert een positief pedagogisch klimaat waarmee een voorwaarde wordt gerealiseerd voor beter leren.

Rol van de leerkracht.
De drie principes, keuzevrijheid, zelfstandig werken en samenwerken gelden ook voor de leerkrachten. Binnen het team en in de klas.
Binnen het team
Onderwijs dient systematisch en procesmatig te zijn en om dat in goede banen te leiden heb je een team nodig dat goed samenwerkt. Bij ons heeft iedereen zijn eigen en gezamenlijke verantwoordelijkheden binnen de school en voert deze uit. De leerkrachten kunnen zelfstandig werken, maar helpen elkaar ook en staan voor elkaar klaar. Ze zijn ook vrij om hun kennis, enthousiasme en creativiteit op eigen wijze kwijt te kunnen in hun onderwijs, maar binnen de afspraken die binnen het team gemaakt zijn.
In de klas
De leerkracht is geen leider maar een begeleider in de groep en heeft eigenlijk drie functies; een voorbereidingsfunctie, een verwerkingsfunctie en een regulatiefunctie. In de voorbereidingsfunctie zorgt de leerkracht ervoor dat alle verplichte leerdoelen, leerstappen, werkvormen en eisen beschreven en uitgevoerd worden. De leerkracht zorgt ervoor dat duidelijk is hoeveel tijd het werk kost, wanneer werk af moet zijn en welke toetsen er voorgelegd zullen worden. De leerkracht stimuleert interesses van kinderen en biedt uitdagende situaties aan. In de verwerkingsfunctie moedigt hij de leerlingen aan om voorkennis te activeren, leerstof te analyseren en relaties tussen begrippen te leggen. De leerkracht geeft opdrachten waarmee de leerlingen het geleerde kan toepassen. In de regulatiefunctie bewaakt en evalueert de leerkracht het leerproces. Hij stimuleert het zelfvertrouwen van de leerling, biedt ruimte voor eigen beslissingen en stimuleert onderlinge hulp en samenwerking van leerlingen. De leerkracht biedt individuele hulp aan, ondersteunt hulpvragen en biedt leerlingen een goede werkplek en een goede werksfeer. De leerkracht heeft een registratiesysteem waar hij de vorderingen van de leerlingen in bijhoudt. Hij toetst de leerlingen en samen met de leerlingen evalueert hij de leerresultaten en leerprocessen.

Wilt u meer algemene informatie over het Daltononderwijs, dan kunt u kijken op de site van de Nederlandse Dalton vereniging U kunt o.a. aanklikken op Daltonfilm. Daar kunt u een indruk krijgen hoe er op de Dalton werkwijze les gegeven wordt.